- دسته بندی: ضوابط شهرداری
- وظیفه شهرداری در رفع خطر از بناهای خطرناک
- حامد یگانه فر
- بدون دیدگاه
وظیفه شهرداری در رفع خطر از بناهای خطرناک
فهرست مطالب
وظیفه شهرداری در رفع خطر از بناهای خطرناک
دیوار شکسته، گودبرداری ناایمن یا سیل و آبگرفتگی؛ شهرداری تا کجا مسئول است؟
آیا شهرداری فقط جریمه میگیرد یا وظیفه ایمنی هم دارد؟
معمولاً وقتی صحبت از شهرداری و قانون شهرداری میشود، ذهن مالکان به سمت جریمه، عوارض و کمیسیون ماده ۱۰۰ میرود. اما قانون شهرداری، وظایف دیگری هم برای شهرداری تعیین کرده که کمتر شناخته شدهاند؛ از جمله وظیفه پیشگیرانه در برابر خطرهایی مثل دیوارهای شکسته، بناهای فرسوده و سیل. یکی از مهمترین این وظایف، در بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری آمده است.
متن قانون: بند ۱۴ ماده ۵۵ چه میگوید؟
بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری، شهرداری را مکلف کرده که «اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از خطر سیل و حریق و همچنین رفع خطر از بناها و دیوارهای شکسته و خطرناک واقع در معابر عمومی و کوچهها و اماکن عمومی» را انجام دهد و همچنین از «گذاشتن هر نوع اشیا در بالکنها و اطاقهای ساختمانهای مجاور معابر عمومی که افتادن آنها موجب خطر برای عابرین است» جلوگیری کند.
این بند صرفاً یک جمله نمادین و تشریفاتی در متن قانون نیست، بلکه یک تکلیف واقعی و قابل استناد برای شهرداری است. متأسفانه در حادثه ساختمان متروپل، به این بند از قانون شهرداری توجه لازم نشد؛ در حالی که هدف اصلی این بند دقیقاً پیشگیری از چنین حوادثی است.
گودبرداری خطرناک؛ وقتی پروانه دارید ولی اصول فنی رعایت نشده
یک نمونه عملی از کاربرد بند ۱۴ ماده ۵۵، پروندهای است که در آن گودبرداری مطابق با پروانه ساختمانی بوده اما اصول فنی رعایت نشده بود، بهطوری که برای همسایهها و اطرافیان خطرآفرین شده بود. در این موارد، شهرداری برای مقابله با این وضعیت دو راهکار دارد:
- ارسال سریع پرونده به کمیسیون ماده ۱۰۰ برای صدور حکم اعاده به وضع سابق
- استناد مستقیم به بند ۱۴ ماده ۵۵ برای اقدام فوری در راستای رفع خطر، بدون نیاز به طی کامل تشریفات کمیسیون
فهوای حاکم بر بند ۱۴ به شهرداری اجازه میدهد در چنین شرایطی، بدون معطلی، برای جلوگیری از حادثه اقدام کند؛ چراکه در این موارد معمولاً سوءنیت مجرمانهای در کار نیست و هدف صرفاً پیشگیری از خطر است.
سیل و آبگرفتگی؛ امکان مطالبه خسارت از شهرداری
وجه دیگر این وظیفه قانونی، مربوط به «حفظ شهر از خطر سیل» است. وقتی سیل میآید یا آبگرفتگی جویها باعث ورود آب به مغازهها و املاک میشود و به آنها خسارت وارد میکند، این بند از قانون شهرداری مبنایی است که اشخاص میتوانند بر اساس آن، با طرح دعوا علیه شهرداری، مطالبه جبران خسارت کنند.
در پروندهای که به همین بند مربوط میشد، شهرداری قصد داشت با گودبرداری خلافی که مطابق پروانه بود اما ضوابط فنی در آن رعایت نشده بود مقابله کند، چون این گودبرداری برای اطرافیان خطرآفرین بود. راهکار پیشنهادی همان دو مسیر بود: ارجاع سریع به کمیسیون ماده ۱۰۰ برای حکم اعاده، و در کنار آن استناد به بند ۱۴ ماده ۵۵ برای رفع فوری خطر.
چه زمانی میتوان به این بند استناد کرد؟
| وضعیت | استناد قانونی ممکن |
|---|---|
| دیوار یا بنای شکسته و خطرناک در معابر عمومی | الزام شهرداری به رفع خطر (بند ۱۴ ماده ۵۵) |
| گودبرداری مطابق پروانه ولی خلاف اصول فنی و خطرناک | ارجاع به کمیسیون ماده ۱۰۰ همراه با استناد به بند ۱۴ |
| خسارت ناشی از سیل یا آبگرفتگی معابر | امکان طرح دعوای مطالبه خسارت علیه شهرداری |
| اشیای خطرناک روی بالکنهای مشرف به معابر عمومی | الزام به جمعآوری توسط شهرداری |
نکته کاربردی
اگر همسایه یا بنایی در نزدیکی ملک شما وضعیت خطرناکی دارد (دیوار شکسته، گودبرداری ناایمن یا فرسودگی جدی) و شهرداری با وجود اطلاع، اقدامی نمیکند، میتوانید با استناد صریح به بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری، الزام شهرداری به رفع خطر را از طریق مراجع قانونی مطالبه کنید. همچنین اگر ملک شما در اثر کوتاهی شهرداری در مدیریت سیل یا آبگرفتگی آسیب دیده، همین بند مبنای دعوای مطالبه خسارت شماست.
شهرداری در برابر بنای خطرناک همسایه سکوت کرده است؟
شناخت وظایف قانونی شهرداری در رفع خطر، ابزار مهمی برای الزام آن به اقدام یا مطالبه خسارت است. دورههای تخصصی مقررات شهرداریها را در فراسازه آکادمی دنبال کنید.
مشاهده دورههای آموزشی
